Jet lag là gì? Nguyên nhân & 5 cách khắc phục hiệu quả

Jet lag là gì? Hiểu đúng hiện tượng rối loạn múi giờ

 

Jet lag là hiện tượng mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ và các triệu chứng thể chất – tâm lý xảy ra khi bạn di chuyển nhanh qua nhiều múi giờ, đặc biệt là trong các chuyến bay quốc tế đường dài. Đây là hệ quả của việc đồng hồ sinh học bên trong cơ thể (nhịp sinh học) bị mất cân bằng so với thời gian thực tại điểm đến.

 

Thông thường, cơ thể con người hoạt động theo một chu kỳ 24 giờ, được gọi là đồng hồ sinh học, chi phối thời gian ngủ – thức, ăn uống, hormone, nhiệt độ cơ thể,… Khi bạn bay từ quốc gia này sang quốc gia khác với múi giờ khác biệt (ví dụ từ Việt Nam sang châu Âu hoặc Mỹ), đồng hồ sinh học không kịp “điều chỉnh” theo thời gian mới, dẫn đến các triệu chứng khó chịu. Các dấu hiệu phổ biến của jet lag bao gồm:

 

• Mất ngủ hoặc khó ngủ vào ban đêm
• Buồn ngủ vào ban ngày, cảm giác mệt mỏi kéo dài
• Khó tập trung, giảm hiệu suất làm việc
• Cảm giác khó chịu, căng thẳng, chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa

 

Điều quan trọng cần lưu ý là jet lag khác với mệt mỏi thông thường do thiếu ngủ. Dù bạn có ngủ đủ trên chuyến bay nhưng nếu đồng hồ sinh học chưa được đồng bộ hóa với múi giờ mới, cơ thể vẫn cảm thấy “lạc nhịp” và rối loạn.

 

Nguyên nhân gây ra jet lag và ai dễ bị ảnh hưởng?

 

1. Di chuyển qua nhiều múi giờ

 

Nguyên nhân chính dẫn đến jet lag là do bạn bay qua nhiều múi giờ chỉ trong vài giờ đồng hồ. Điều này khiến đồng hồ sinh học trong cơ thể – vốn được điều chỉnh theo ánh sáng, thời gian ăn uống và nghỉ ngơi – không kịp thích nghi. Thường thì càng vượt qua nhiều múi giờ, mức độ rối loạn càng nghiêm trọng.

 

2. Bay về phía Đông thường gây jet lag nghiêm trọng hơn

 

Nghiên cứu cho thấy bay từ Tây sang Đông (ví dụ từ Việt Nam sang Nhật hoặc Mỹ sang châu Âu) thường gây jet lag nặng hơn. Lý do là vì cơ thể phải “rút ngắn” đồng hồ sinh học để thích nghi với giờ địa phương mới – điều này khó khăn hơn so với việc “kéo dài” đồng hồ (bay về phía Tây).

 

3. Nhịp sinh học cá nhân và độ tuổi

 

Mỗi người có một đồng hồ sinh học riêng. Người lớn tuổi hoặc người có đồng hồ sinh học ổn định (ngủ – dậy đúng giờ mỗi ngày) thường gặp khó khăn hơn trong việc thích nghi với múi giờ mới. Ngược lại, người trẻ hoặc người có lịch trình linh hoạt dễ thích nghi hơn.

 

4. Thói quen sinh hoạt không lành mạnh

 

Nếu trước chuyến bay bạn không ngủ đủ, ăn uống thất thường hoặc sử dụng chất kích thích như caffeine, rượu,… cơ thể sẽ càng khó điều chỉnh theo giờ mới. Những thói quen này khiến quá trình đồng bộ hóa nhịp sinh học diễn ra chậm hơn, kéo dài thời gian bị jet lag.

 

5. Thời gian lưu trú ngắn

 

Những chuyến đi ngắn ngày không đủ thời gian để đồng hồ sinh học điều chỉnh. Vì thế, bạn dễ rơi vào trạng thái “vừa mới quen thì đã phải quay lại múi giờ cũ”. Điều này đặc biệt gây mệt mỏi cho người thường xuyên công tác quốc tế.

 

Hiểu rõ nguyên nhân jet lag là bước quan trọng để bạn có thể chủ động điều chỉnh thói quen, lựa chọn hướng bay hợp lý hoặc áp dụng biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng. Ở phần tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu cách khắc phục jet lag hiệu quả, giúp bạn giữ vững thể trạng và tinh thần tốt nhất cho hành trình.

 

5 cách khắc phục jet lag hiệu quả bạn nên thử

 

Sau khi đã hiểu rõ jet lag là gì và nguyên nhân gây ra hiện tượng này, điều quan trọng tiếp theo là tìm ra các phương pháp hữu ích để giảm thiểu hoặc khắc phục triệu chứng. Dưới đây là 7 cách đơn giản nhưng hiệu quả được các chuyên gia khuyên dùng:

 

1. Điều chỉnh giờ ngủ trước chuyến bay

 

Trước chuyến bay vài ngày, hãy dịch chuyển dần lịch ngủ của bạn theo hướng múi giờ nơi đến. Nếu bay về phía Đông, hãy đi ngủ sớm hơn; nếu bay về phía Tây, ngủ muộn hơn một chút. Việc này giúp đồng hồ sinh học dễ dàng thích nghi hơn khi bạn hạ cánh.

 

2. Đồng bộ giờ ngay khi lên máy bay

 

Ngay khi ngồi vào ghế, hãy chỉnh đồng hồ và điện thoại của bạn theo múi giờ điểm đến. Điều này giúp não bộ “bắt đầu” quen với thời gian mới, từ đó hỗ trợ đồng hồ sinh học điều chỉnh nhịp nhanh hơn.

 

3. Tránh caffeine, rượu và thức ăn khó tiêu

 

Caffeine và rượu có thể làm gián đoạn giấc ngủ và gây mất nước – cả hai điều này đều khiến jet lag nặng hơn. Nên chọn các bữa ăn nhẹ, dễ tiêu và uống đủ nước trong suốt chuyến bay.

 

4. Tận dụng ánh sáng tự nhiên

 

Ánh sáng là yếu tố quan trọng để “lập trình lại” đồng hồ sinh học. Sau khi đến nơi, hãy ra ngoài trời càng nhiều càng tốt, đặc biệt vào buổi sáng. Nếu bạn hạ cánh vào buổi tối, hãy hạn chế tiếp xúc ánh sáng mạnh để dễ ngủ hơn.

 

5. Ngủ đủ giấc và uống đủ nước trước chuyến đi

 

Việc ngủ đủ trước chuyến bay sẽ giúp cơ thể bạn không rơi vào tình trạng kiệt sức. Những người thiếu ngủ trước khi bay dễ bị ảnh hưởng nặng hơn bởi jet lag và mất nhiều thời gian hơn để phục hồi.

 

Uống nước thường xuyên, tránh rượu, cà phê và các loại nước ngọt có gas. Việc giữ nước tốt sẽ giúp bạn tỉnh táo hơn khi hạ cánh.

 

 

Tạm biệt jet lag – Bắt đầu hành trình đầy năng lượng

Việc hiểu rõ jet lag là gì và có biện pháp khắc phục hiệu quả sẽ giúp bạn luôn chủ động trong mỗi chuyến bay, đặc biệt là các hành trình quốc tế dài ngày. Hãy bắt đầu bằng việc điều chỉnh giờ sinh học hợp lý, chăm sóc cơ thể và chuẩn bị đầy đủ những vật dụng cần thiết để có trải nghiệm bay trọn vẹn.

 

Và nếu bạn muốn tối ưu hóa khoảng thời gian chờ đợi tại sân bay, đừng bỏ lỡ cơ hội thư giãn tại phòng chờ thương gia NASCO. Không gian yên tĩnh, tiện nghi, dịch vụ chu đáo sẽ giúp bạn nghỉ ngơi, nạp lại năng lượng và giảm thiểu căng thẳng trước chuyến bay – một trong những cách hiệu quả giúp cơ thể sẵn sàng thích nghi với múi giờ mới.

 

Chuyến bay dài không còn là nỗi lo – chỉ cần bạn chuẩn bị đúng cách và chọn lựa những dịch vụ đồng hành chất lượng.